Umubano wa Dipolomasi hagati ya Burkina Faso n’u Bufaransa Wahagaritswe Burundu

Tetha Joselyne MUGABIRWA
5 Min Read

Leta ya Burkina Faso yatangaje ihagarikwa burundu ry’umubano wa dipolomasi yari isanzwe ifitanye n’u Bufaransa, mu cyemezo gishya cyatangajwe nk’impinduka ikomeye mu mibanire y’ibihugu byombi. Iyi myanzuro izatangira gushyirwa mu bikorwa ku wa 26 Kamena 2026, ikaba igaragaza ihinduka rikomeye mu mateka y’umubano w’ibi bihugu wari umaze igihe uhuye n’imbogamizi zitandukanye.

Icyo cyemezo cyashyizwe ahagaragara binyuze mu itangazo ryasomwe kuri televiziyo y’igihugu, aho ubuyobozi bwa gisirikare bwa Burkina Faso buyobowe na Kapiteni Ibrahim Traoré bwavuze ko bufata u Bufaransa nk’igihugu gikomeje kugira uruhare mu bibazo by’umutekano n’ivangura ry’inyungu mu gihugu. Ubu buyobozi bwagaragaje ko ibi byatumye hafatwa icyemezo cyo guhagarika umubano wa dipolomasi hagati y’ibihugu byombi.

Iri tangazo rije rikurikira imyaka myinshi y’ubusabane butifashe neza hagati y’ibihugu byombi, by’umwihariko nyuma y’impinduka za politiki zabaye muri Nzeri 2022 ubwo Kapiteni Ibrahim Traoré yafataga ubutegetsi binyuze muri kudeta ya gisirikare. Kuva icyo gihe, Burkina Faso yatangiye guhindura icyerekezo cyayo cya politiki, ishyira imbaraga ku bwigenge mu gufata ibyemezo no mu micungire y’umutekano, ndetse igabanya ubufatanye n’ibihugu by’i Burayi, cyane cyane u Bufaransa, mu bikorwa bifitanye isano n’imiyoborere n’umutekano w’igihugu.

Mu itangazo ryashyizwe ahagaragara na Leta, ubutegetsi bwa Ouagadougou bwemeje ko guca umubano wa dipolomasi n’u Bufaransa bitangira kubahirizwa ku wa 26 Kamena 2026. Ubuyobozi bwa Burkina Faso bwongeye gushimangira ko u Bufaransa bushinjwa gukomeza ibikorwa bifatwa nk’ugushyira imbere inyungu zabwo mu buryo butaziguye mu bibazo by’umutekano w’igihugu, aho buvugwaho kugira uruhare mu guha imbaraga cyangwa gushyigikira mu buryo buziguye amatsinda yitwaje intwaro akomeje guhungabanya ituze muri Burkina Faso no mu karere ka Sahel.

Nubwo Leta ya Burkina Faso yashimangiye ko guhagarika umubano bireba gusa inzego za dipolomasi hagati y’ibihugu byombi, yanagaragaje ko icyo cyemezo kitagamije guhungabanya umubano usanzwe hagati y’abaturage b’ibihugu byombi, haba mu rwego rw’umuco, amateka ndetse n’imibereho.

Kuva yafata ubutegetsi, Perezida Ibrahim Traoré yubatse isura ya politiki ishingiye ku kwigira no kurengera ubusugire bw’igihugu. Yakuye ingabo z’u Bufaransa ku butaka bwa Burkina Faso, ashyira imbere ubufatanye bushya n’ibindi bihugu byo muri Afurika ndetse n’abafatanyabikorwa batari abo mu Burengerazuba.

Burkina Faso, ifatanyije na Mali na Niger, yashyizeho ihuriro rya Alliance des États du Sahel (AES) rigamije guteza imbere ubufatanye mu by’umutekano, ubukungu ndetse no kurengera ubusugire bw’ibihugu byo muri Sahel. Iri huriro ryafashwe nk’intambwe igamije kugabanya ubushobozi bw’imiryango yo mu Burengerazuba mu kugira uruhare mu byemezo bireba aka karere.

Mu bice byinshi bya Afurika, Ibrahim Traoré afatwa nk’umwe mu bayobozi bashyira imbere ubwigenge bwa Afurika no kwigobotora icyo bamwe bita ingaruka z’ubukoloni bushya. Abamushyigikiye bavuga ko ari ikimenyetso cy’igisekuru gishya cy’abayobozi bifuza ko Afurika yifatira ibyemezo idategereje amabwiriza ava hanze.

Ku ruhande rw’u Burayi, ibihugu byinshi byagaragaje impungenge ku cyerekezo cya politiki ya Burkina Faso, cyane cyane ku birebana n’ubwisanzure bwa politiki, uburenganzira bwa muntu ndetse n’imiyoborere. Umubano hagati ya Ouagadougou n’u Bufaransa wakomeje kuzamo agatotsi kuva ingabo z’Abafaransa zisabwe kuva muri Burkina Faso, mu gihe ibihugu bimwe bigize Umuryango w’Ubumwe bw’u Burayi bikomeje gusaba ko habaho inzibacyuho iganisha ku butegetsi bwa gisivili.

Icyakora, ubuyobozi bwa Perezida Traoré bukomeje gushimangira ko ibihano cyangwa igitutu gituruka hanze bitazabuza Burkina Faso gukomeza inzira yahisemo yo kurengera ubusugire bwayo no kwifatira ibyemezo byigenga.

Icyemezo cyo guhagarika umubano wa dipolomasi n’u Bufaransa gishobora kurushaho guhindura imiterere ya politiki n’ubufatanye muri Afurika y’Iburengerazuba. Gishimangira kandi icyerekezo cya Burkina Faso cyo gushaka abafatanyabikorwa bashya no kugabanya umubano n’ibihugu byahoze ari abakoloni.

Nubwo Perezida Ibrahim Traoré akomeje kwamamara mu bice byinshi bya Afurika nk’umuyobozi uharanira ubwigenge bw’ibihugu bye, ibihugu byo mu Burayi bikomeje kugaragaza impungenge zijyanye n’imiyoborere, uburenganzira bwa muntu ndetse n’uburyo ubutegetsi bwa gisirikare bukomeje kuyobora igihugu.

Iyi ni imwe mu ntambwe zikomeye zishobora gukomeza guhindura isura ya dipolomasi muri Afurika, mu gihe ibihugu byinshi byo ku mugabane bikomeje kongera gusuzuma uburyo byubaka umubano wabyo n’ibihugu byo mu Burengerazuba.

Share This Article
Leave a comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *